( شرح حديث دوم ) [ از امام صادق عليه السلام : انّ الله تعالى خلق المؤمن من طينة الجنّة و خلق الكافر من طينة النار . و قال . . . ] حديث دويم آن است كه روايت كرده عبد الغفار جازى از حضرت امام به حق ناطق جعفر صادق صلوات الله و سلامه عليه كه فرموده : " انّ الله تعالى خلق المؤمن من طينة الجنّة و خلق الكافر من طينة النار . و قال : اذا أراد الله عزّ و جلّ بعبد خيرا طيّب روحه و جسده فلا يسمع شيئا من الخير الّا عرفه و لا يسمع شيئا من المنكر الّا أنكره . قال : و سمعته بقول : الطينات ثلاث ، طينة الانبياء ، و المؤمن من تلك الطينة الّا أنّ الأنبياء من صفوتها هم الأصل و لهم فضلهم ، و المؤمنون الفرع من طين لازب ، لذلك لا يفرّق الله بينهم و بين شيعتهم و قال : طينة الناصب من حمأ مسنون . و أمّا المستضعفون فمن تراب . لا يحول المؤمن عن ايمانه و لا ناصب عن نصبه ، و للّه المشيّه فيهم " . يعنى به درستى كه خداى كه بلندمرتبه است آفريده مؤمن را از طينت بهشت و آفريده كافر را از طينت جهنم . و فرمود كه : هرگاه اراده كرده باشد خداى كه غالب و بلندمرتبه است به بنده‌اى نيكوئى را پاكيزه گرداند روح او را و بدن او را ، پس نمىشنود چيزى را از خير مگر اينكه بشناسد آن را ، و نمىشنود چيزى را از منكر مگر اينكه انكار كند آن را . راوى گفت كه شنيدم از آن حضرت صلوات الله عليه كه مىفرمود كه طينتها سه‌تايند ، طينت پيغمبران ، و مؤمن از آن طينت است ، مگر اينكه پيغمبران از صاف آن طينتند و ايشان اصلند و از براى ايشان است افزونى ايشان و مؤمنان فرعند از گل چسبنده ، از براى اين جدا نمىكند خدا ميانهء پيغمبران و ميانهء پيروان ايشان . و فرمود : طينت ناصب از گلى است سياه گنديده . و امّا مستضعفان پس از خاكىاند . برنمىگردد مؤمنى از ايمان خود و نه ناصبى از نصب خود ، و